.png)
ÖSYM Nasıl Sorar?
Analiz
📌 İlk Türk Devletleri Kültür ve Medeniyet Tarihini yalnızca kavram adlarını ezberleyerek çalışmak ÖSYM sorularında yeterli değildir. KPSS ve YKS’de bu konu; devlet yönetiminde kut ve töre anlayışı, ikili teşkilatın işleyişi, kurultayın yetkileri, hatunun siyasi konumu, ordu–millet yapısı ve toplumsal örgütlenme arasındaki ilişkiler üzerinden sorgulanır.
Bu nedenle kut, cihan hâkimiyeti, töre, kurultay, ayukı, aygucı, buyruk, yabgu, şad, tudun, bitigçi, onlu sistem, oguş–urug–boy–budun–il sıralaması, kurgan, balbal, yuğ ve sagu konunun temel kavramlarıdır. ÖSYM özellikle birbirine yakın görünen kavramları; “hükümdarın meşruiyeti–yetkisinin sınırsız olmaması”, “danışma organı–son karar yetkisi”, “mezar–öldürülen düşmanı simgeleyen taş” ve “görevli–yetki eşleştirmesi” üzerinden ayırmanı ister.
Ekonomik ve kültürel hayat bölümünde ise hayvancılık, İpek Yolu ticareti, tarım, demircilik, hayvan üslubu, Göktürk ve Uygur alfabeleri, Orhun Yazıtları ile Uygurların Maniheizm sonrasında yerleşik yaşama geçmesi birlikte değerlendirilmelidir. Konuyu neden–sonuç ve kavram–işlev bağlantısıyla kavramak için hazırlanan özel analize göz atabilirsin.
İlk Türk Devletleri Kültür ve Medeniyet Analizine Git →Hap Bilgiler
KPSS Tuzakları
Çoktan Seçmeli Sorular
Podcast
Genel Değerlendirme
İlk Türk Devletleri Kültür ve Medeniyet Tarihi çalışmasında tamamladığın bölümleri ve 16 soruluk testteki performansını buradan kontrol edebilirsin.
Sevgili dostum, bu çalışmada yalnızca kavramların kısa tanımlarını tekrar etmedik. ÖSYM sınavlarında öğrencilerin en fazla zorlandığı benzer kurumları ayırma, devlet görevlilerini yetkileriyle eşleştirme, siyasi anlayış ile toplumsal yapı arasında bağlantı kurma ve kültürel unsurları doğru yorumlama becerilerini geliştirmeyi hedefledik.
Konuda en sık yapılan hata; kut anlayışını hükümdarın sınırsız yetkili olması şeklinde yorumlamak, kurultayı günümüz parlamentosuyla aynı görmek, ikili teşkilatı iki bağımsız devlet biçiminde değerlendirmek ya da aygucı, buyruk, yabgu, şad, tudun ve bitigçi gibi görevlilerin yetkilerini birbirine karıştırmaktır. Hazırlanan 10 hap bilgi ve 10 tuzak bilgi, bu kavramları işlevleriyle birlikte zihnine yerleştirmen için oluşturuldu.
İlk Türk devletlerinde hükümdarlık yetkisinin Gök Tanrı tarafından verildiğine inanılması kut anlayışını ortaya çıkarmıştır; ancak hükümdar töreye uymak ve halkı doyurmak zorundadır. Hatunun kurultaya katılması, elçi kabul etmesi ve devlet işlerinde söz sahibi olması da kadının siyasi ve toplumsal hayatta etkin bir konumda bulunduğunu gösterir.
Kültür ve medeniyet sorularında kurgan–balbal, yuğ–sagu, Göktürk alfabesi–Uygur alfabesi, göçebe yaşam–yerleşik yaşam ve hayvancılık–İpek Yolu ticareti ayrımlarına özellikle dikkat etmelisin. Mezar eşyaları ölümden sonra yaşama inanıldığını; hayvan üslubu konargöçer hayatın sanata yansıdığını; Uygurların şehirler, tapınaklar ve kütüphaneler kurması ise yerleşik kültürün geliştiğini gösterir.
Hazırlanan 16 soruluk testte doğrudan bilgi, öncüllü yorum, kurum–görevli eşleştirmesi ve çıkarım soruları birlikte kullanıldı. Her seçeneğe özel açıklamalar sayesinde yalnızca doğru cevabı değil, yanlış seçeneğin hangi kavram karışıklığına dayandığını da görebilirsin.
Soruları tekrar çözerken her kavramın yanına şu soruyu yaz: “Bu kavram devlet yönetimi, hukuk, toplum, ekonomi, inanç veya sanat alanlarından hangisiyle ilgilidir ve temel işlevi nedir?” Kavramı alanı ve işleviyle birlikte düşündüğünde ÖSYM’nin benzer terimlerle kurduğu güçlü çeldiricileri çok daha kolay eleyebilirsin.
Sizin Görüşünüz Bizim İçin Değerli!