.png)
Küreselleşen Dünya
SSCB'nin dağılmasından Türk Cumhuriyetlerinin bağımsızlığına, Avrupa'daki siyasi dönüşümlerden Orta Doğu'daki gelişmelere, küreselleşmeden bilim, teknoloji, ekonomi ve Türkiye'nin dış politikasına kadar 5. ünitenin kapsamlı çalışma notu.
📖 Küreselleşen Dünya Çalışma Notu
20. yüzyılın son çeyreğinde yaşanan siyasi, ekonomik, sosyal ve teknolojik gelişmeler dünya düzeninde önemli değişikliklere yol açmıştır. SSCB'nin dağılması, Soğuk Savaş'ın sona ermesi, Doğu Bloku'nun çözülmesi, Yugoslavya'nın parçalanması ve Avrupa Birliği'nin güç kazanması uluslararası sistemin yeniden şekillenmesine neden olmuştur.
Aynı dönemde Türk Cumhuriyetlerinin bağımsızlıklarını kazanması, Türkiye'nin Orta Asya ve Kafkasya'ya yönelik politikalarının önemini artırmıştır. Enerji kaynaklarının dünya pazarlarına ulaştırılması, bölgesel iş birlikleri ve Türk dünyasıyla ilişkiler Türkiye'nin dış politikasında önemli bir yer edinmiştir.
Bu çalışma notunda ayrıca Orta Doğu'daki gelişmeler, Körfez Savaşları, İsrail-Filistin Sorunu, 11 Eylül Saldırıları, Avrupa Birliği, küresel ekonomi, bilim ve teknoloji, internet, iletişim devrimi ve 1990 sonrası Türk dış politikası bütüncül bir şekilde ele alınmıştır.
Küreselleşme ve Yeni Dünya Düzeni
Küreselleşme; ekonomik, siyasi, sosyal, kültürel ve teknolojik ilişkilerin dünya çapında yoğunlaşması ve toplumların birbirine daha fazla bağlanması sürecidir. Özellikle iletişim ve ulaşım teknolojilerindeki gelişmeler bu süreci hızlandırmıştır.
Küreselleşmenin Temel Özellikleri
- Bilgi ve iletişim teknolojilerinin hızla gelişmesi
- Uluslararası ticaretin ve sermaye hareketlerinin artması
- Çok uluslu şirketlerin dünya ekonomisindeki etkisinin büyümesi
- Ülkeler arasındaki ekonomik ve siyasi bağımlılığın artması
- Kültürler arası etkileşimin yoğunlaşması
- İnternet sayesinde bilginin çok kısa sürede dünya çapında yayılması
Küreselleşmenin Sonuçları
| Olumlu Sonuçlar | Olumsuz Sonuçlar |
|---|---|
| Bilgiye hızlı erişimin sağlanması | Kültürel farklılıkların zayıflama riski |
| Uluslararası ticaretin gelişmesi | Ekonomik krizlerin ülkeler arasında hızla yayılması |
| Teknolojik gelişmelerin yayılması | Gelir dağılımındaki eşitsizliklerin devam etmesi |
| Toplumlar arası iletişimin artması | Siber güvenlik ve bilgi güvenliği sorunları |
Küreselleşme yalnızca ekonomik bir süreç değildir. Ekonomik, siyasi, sosyal, kültürel ve teknolojik alanların tamamını etkileyen çok boyutlu bir dönüşümdür.
SSCB'nin Dağılması ve Yeni Bağımsız Devletler
Sovyetler Birliği, II. Dünya Savaşı sonrasında dünyanın iki süper gücünden biri hâline gelmişti. Ancak ekonomik sorunlar, merkezi planlı ekonominin yetersizlikleri, silahlanma yarışının getirdiği yük ve birlik içerisindeki milliyetçi hareketler SSCB'nin çözülme sürecini hızlandırdı.
Gorbaçov Dönemi
Mihail Gorbaçov 1985 yılında Sovyetler Birliği Komünist Partisi Genel Sekreteri oldu. Ülkenin ekonomik ve siyasi sorunlarını çözebilmek amacıyla çeşitli reformlar başlattı.
Glasnost: Açıklık ve şeffaflık politikasıdır.
Perestroyka: Yeniden yapılanma ve ekonomik reform politikasıdır.
SSCB'nin Dağılması
Doğu Avrupa'daki komünist rejimlerin çözülmesi ve Sovyet cumhuriyetlerinde bağımsızlık taleplerinin güçlenmesi sonucunda SSCB 1991 yılında dağıldı.
SSCB'nin dağılmasıyla birlikte 15 bağımsız devlet ortaya çıktı. Bu gelişme Soğuk Savaş'ın sona ermesinin en önemli sonuçlarından biri oldu.
| Türk Cumhuriyetleri | Bağımsızlık Yılı |
|---|---|
| Azerbaycan | 1991 |
| Kazakistan | 1991 |
| Kırgızistan | 1991 |
| Özbekistan | 1991 |
| Türkmenistan | 1991 |
1985 → Gorbaçov
Glasnost → Açıklık
Perestroyka → Yeniden yapılanma
1991 → SSCB'nin dağılması
Türk Cumhuriyetleri ve Türkiye
SSCB'nin dağılmasıyla Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Türkmenistan bağımsız devletler hâline geldi. Türkiye bu devletlerle siyasi, ekonomik, kültürel ve eğitim alanlarında ilişkiler geliştirmeye başladı.
Türkiye'nin Türk Cumhuriyetleriyle İlişkileri
- Türkiye, bağımsızlığını ilan eden Türk Cumhuriyetlerini tanıyan ilk devlet oldu.
- Türk Cumhuriyetleri ile ekonomik ve ticari ilişkiler geliştirildi.
- Eğitim ve kültür alanlarında ortak projeler gerçekleştirildi.
- Türk dünyasında ortak tarih ve kültür bilincinin geliştirilmesine yönelik çalışmalar yapıldı.
- Enerji kaynaklarının dünya pazarlarına ulaştırılması Türkiye'nin bölgedeki önemini artırdı.
Türk Dünyasında İş Birliği
Bağımsız Türk Cumhuriyetleri arasındaki iş birliğini geliştirmek amacıyla çeşitli kuruluşlar oluşturuldu. Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi olarak kurulan yapı, 2021 yılında Türk Devletleri Teşkilatı adını aldı.
Türkiye'nin Orta Asya ve Kafkasya politikasında Türk Cumhuriyetleri + enerji kaynakları + ulaşım koridorları + kültürel iş birliği birlikte değerlendirilmelidir.
Kafkasya ve Enerji Projeleri
SSCB'nin dağılmasından sonra Azerbaycan ve Gürcistan'ın bağımsız olması Kafkasya'nın jeopolitik önemini artırdı. Bölgenin Hazar Denizi çevresindeki petrol ve doğal gaz kaynakları Türkiye'nin enerji politikalarında önemli bir yer tuttu.
Bakü-Tiflis-Ceyhan Petrol Boru Hattı
Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) Petrol Boru Hattı, Azerbaycan petrolünün Gürcistan üzerinden Türkiye'nin Ceyhan Limanı'na ulaştırılmasını sağlar.
Bu proje Türkiye'nin enerji koridoru olma özelliğini güçlendirmiştir.
Şah Deniz Doğal Gaz Sahası
Azerbaycan'ın Hazar Denizi'nde bulunan Şah Deniz sahası, bölgedeki önemli doğal gaz kaynaklarından biridir.
TANAP
Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı (TANAP), Azerbaycan doğal gazının Türkiye üzerinden Avrupa'ya taşınmasında önemli bir projedir.
TANAP, Güney Gaz Koridoru'nun önemli bir bölümünü oluşturur ve TAP üzerinden Avrupa'ya bağlanır.
Dağlık Karabağ Sorunu
Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki Dağlık Karabağ sorunu, Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra Kafkasya'nın en önemli sorunlarından biri hâline geldi.
Hocalı Katliamı – 26 Şubat 1992
26 Şubat 1992'de Hocalı'da çok sayıda Azerbaycanlı sivilin öldürülmesi, Dağlık Karabağ çatışmasının en acı olaylarından biri olarak tarihe geçti.
Bakü → Tiflis → Ceyhan: Petrol
Şah Deniz → TANAP → TAP: Doğal gaz
Türkiye'nin temel amacı: Enerji kaynaklarının Avrupa'ya
ulaştırılmasında önemli bir transit ülke olmak.
SSCB Sonrası Avrupa
1980'lerin sonunda Doğu Avrupa'daki sosyalist rejimler birbiri ardına çözülmeye başladı. Bu süreç Soğuk Savaş'ın sona ermesini hızlandırdı.
Berlin Duvarı'nın Yıkılması – 1989
9 Kasım 1989'da Berlin Duvarı'nın geçişlere açılması, Doğu ve Batı Almanya arasındaki bölünmenin sona ermesinin sembolü oldu.
Almanya'nın Birleşmesi – 1990
Doğu Almanya ile Batı Almanya 3 Ekim 1990 tarihinde birleşti.
Çekoslovakya
1989'da gerçekleşen Kadife Devrim ile Çekoslovakya'daki komünist yönetim sona erdi.
Çekoslovakya 1 Ocak 1993'te barışçıl biçimde Çek Cumhuriyeti ve Slovakya olarak iki devlete ayrıldı. Bu süreç "Kadife Boşanma" olarak da adlandırılır.
Romanya
1989'da Nikolay Çavuşesku yönetimi devrildi ve Romanya'daki komünist dönem sona erdi.
Baltık Cumhuriyetleri
Estonya, Letonya ve Litvanya 1991 yılında SSCB'den bağımsızlıklarını yeniden kazandı.
Ukrayna 1989'da değil, 1991'de bağımsızlığını ilan etmiştir. Ukrayna 24 Ağustos 1991'de bağımsızlığını ilan etmiş, 1 Aralık 1991'de yapılan referandumla bağımsızlık kararı halk tarafından onaylanmıştır.
Yugoslavya'nın Dağılması
Yugoslavya, farklı milletleri ve dinleri bünyesinde barındıran çok uluslu bir devletti. Josip Broz Tito'nun ölümünden sonra merkezi otoritenin zayıflaması, ekonomik sorunlar ve milliyetçiliğin güçlenmesi Yugoslavya'nın parçalanma sürecini hızlandırdı.
Yugoslavya'dan Ayrılan Devletler
- Slovenya
- Hırvatistan
- Bosna-Hersek
- Makedonya
- Sırbistan
- Karadağ
Kosova da 2008 yılında bağımsızlığını ilan etti.
Bosna-Hersek Savaşı
Bosna-Hersek'in bağımsızlığını ilan etmesinden sonra 1992–1995 yılları arasında savaş yaşandı. Savaş sırasında Boşnak sivillere yönelik katliamlar gerçekleştirildi.
Srebrenitsa Katliamı – 1995
Temmuz 1995'te Srebrenitsa'da binlerce Boşnak erkek ve çocuk öldürüldü. Srebrenitsa, Avrupa'da II. Dünya Savaşı sonrasındaki en ağır katliamlardan biri olarak kabul edilmektedir.
Dayton Antlaşması – 1995
Bosna-Hersek Savaşı Dayton Barış Antlaşması ile sona erdi. Antlaşma, Bosna-Hersek'in siyasi yapısının oluşturulmasında temel belge oldu.
Yugoslavya → parçalanma
Bosna Savaşı → 1992–1995
Srebrenitsa → 1995
Dayton → 1995 → Bosna Savaşı'nın sona ermesi
Avrupa Birliği
Avrupa ülkeleri II. Dünya Savaşı sonrasında yeni bir savaşın yaşanmasını önlemek, ekonomik iş birliğini geliştirmek ve Avrupa'da kalıcı barışı sağlamak amacıyla bütünleşme çalışmalarına başladı.
Avrupa Ekonomik Topluluğu
1957 Roma Antlaşması ile Avrupa Ekonomik Topluluğu kuruldu. Amaç üye ülkeler arasında ekonomik bütünleşmeyi geliştirmekti.
Maastricht Antlaşması – 1992
Avrupa bütünleşmesinde önemli bir dönüm noktası olan Maastricht Antlaşması 1992'de imzalandı. Antlaşma Avrupa Birliği'nin kurulmasının temelini oluşturdu.
Avrupa Birliği resmen 1 Kasım 1993 tarihinde yürürlüğe giren Maastricht Antlaşması ile ortaya çıktı.
Euro
Avrupa Birliği'nin ortak para birimi olan Euro, 1999'da hesap birimi olarak kullanılmaya başlandı; banknot ve madeni paralar ise 2002'de dolaşıma girdi.
1957 → Roma Antlaşması → AET
1992 → Maastricht Antlaşması
1993 → Avrupa Birliği'nin yürürlüğe girmesi
1999 → Euro'nun hesap birimi olarak kullanılması
2002 → Euro banknot ve madeni paraları
Orta Doğu'da Yaşanan Gelişmeler
Orta Doğu; enerji kaynakları, jeopolitik konumu, dinî ve etnik çeşitliliği nedeniyle 20. yüzyılın sonlarında ve 21. yüzyılın başlarında uluslararası siyasetin en önemli bölgelerinden biri olmuştur.
İsrail-Filistin Sorunu
Filistin toprakları üzerindeki siyasi ve toprak anlaşmazlığı, bölgenin en uzun süreli sorunlarından biridir. İsrail'in kuruluşundan sonra Arap-İsrail savaşları yaşanmış ve Filistin meselesi uluslararası siyasetin önemli gündemlerinden biri hâline gelmiştir.
Camp David Antlaşmaları
1978'de Mısır Cumhurbaşkanı Enver Sedat ile İsrail Başbakanı Menahem Begin arasında ABD Başkanı Jimmy Carter'ın arabuluculuğu ile Camp David'de görüşmeler yapıldı.
Bu süreç 1979'da Mısır ile İsrail arasında barış antlaşmasının imzalanmasına zemin hazırladı.
Birinci Körfez Savaşı – 1990–1991
Irak'ın 2 Ağustos 1990'da Kuveyt'i işgal etmesi Körfez Savaşı'nın başlamasına neden oldu.
ABD öncülüğündeki koalisyon güçleri Irak'a karşı askerî harekât düzenledi. Irak kuvvetleri Kuveyt'ten çıkarıldı.
Irak Savaşı – 2003
ABD ve müttefikleri 2003 yılında Irak'a askerî müdahalede bulundu. Saddam Hüseyin yönetimi devrildi.
1990 → Irak'ın Kuveyt'i işgali
1991 → Körfez Savaşı
2003 → ABD'nin Irak'a müdahalesi
11 Eylül Saldırıları
11 Eylül 2001 tarihinde El-Kaide tarafından gerçekleştirilen terör saldırılarında ABD'deki Dünya Ticaret Merkezi ve Pentagon hedef alındı.
Saldırılar sonucunda ABD'nin dış politikası önemli ölçüde değişti ve "teröre karşı savaş" politikası başlatıldı.
Afganistan Müdahalesi
ABD, El-Kaide lideri Usame bin Ladin'in Afganistan'da bulunduğu gerekçesiyle Taliban yönetimine karşı askerî operasyon başlattı.
Terörle Mücadele ve Yeni Güvenlik Anlayışı
11 Eylül saldırılarından sonra uluslararası güvenlik politikalarında terörizm, sınır güvenliği, istihbarat ve hava ulaşımı güvenliği gibi konular daha fazla önem kazandı.
11 Eylül saldırıları yalnızca ABD'yi değil, uluslararası güvenlik anlayışını ve dünya siyasetini de değiştiren önemli bir dönüm noktasıdır.
Bilim, Teknoloji ve İletişim Devrimi
20. yüzyılın sonlarından itibaren bilgisayar, internet, uydu teknolojileri ve mobil iletişim alanlarında yaşanan gelişmeler günlük yaşamı ve toplumlar arasındaki ilişkileri büyük ölçüde değiştirdi.
İnternet
İnternetin temelleri Soğuk Savaş döneminde ABD'de geliştirilen ARPANET projesine kadar uzanmaktadır. 1990'lı yıllarda World Wide Web'in yaygınlaşmasıyla internet toplumun geniş kesimleri tarafından kullanılmaya başlandı.
Bilgi Toplumu
Bilginin ekonomik ve sosyal yaşamın temel unsurlarından biri hâline gelmesiyle bilgi toplumu kavramı ortaya çıktı.
- Bilgiye erişim kolaylaştı.
- Uzaktan eğitim imkânları gelişti.
- Elektronik ticaret yaygınlaştı.
- Sosyal medya yeni iletişim biçimleri oluşturdu.
- Dijital ekonomi önem kazandı.
Uzay Çalışmaları
ABD, Rusya ve diğer ülkelerin yürüttüğü uzay araştırmaları sonucunda uydu teknolojileri, GPS, haberleşme sistemleri ve uzay araştırmaları büyük gelişme gösterdi.
İnternet + bilgisayar + uydu + mobil iletişim küreselleşme sürecini hızlandıran temel teknolojik gelişmelerdendir.
Küresel Ekonomi
Küreselleşmeyle birlikte ülkelerin ekonomileri birbirine daha fazla bağlandı. Sermaye hareketleri, uluslararası ticaret ve çok uluslu şirketlerin faaliyetleri dünya ekonomisinin temel unsurları hâline geldi.
Uluslararası Ekonomik Kuruluşlar
| Kuruluş | Temel Özelliği |
|---|---|
| IMF | Uluslararası para ve finans sisteminde istikrarın sağlanmasına yönelik çalışmalar yürütür. |
| Dünya Bankası | Kalkınma ve ekonomik projelere finansman desteği sağlar. |
| Dünya Ticaret Örgütü | Uluslararası ticaret kurallarının geliştirilmesi ve ticaretin kolaylaştırılması amacıyla faaliyet gösterir. |
| G20 | Dünyanın önemli ekonomilerini bir araya getirerek küresel ekonomik konuları ele alır. |
2008 Küresel Ekonomik Krizi
2008 yılında ABD'de başlayan finansal kriz kısa sürede dünya ekonomilerini etkiledi. Kriz, küresel ekonomilerin birbirine ne kadar bağlı olduğunu gösteren önemli örneklerden biri oldu.
Küreselleşmenin ekonomik boyutunun temel unsurları: uluslararası ticaret + sermaye hareketleri + çok uluslu şirketler + finansal piyasalar.
1990 Sonrası Türkiye'nin Dış Politikası
Soğuk Savaş'ın sona ermesi Türkiye'nin dış politikasında yeni imkânlar ve yeni sorunlar ortaya çıkardı. Türkiye; Balkanlar, Kafkasya, Orta Asya, Orta Doğu ve Avrupa ile ilişkilerini geliştirmeye çalıştı.
Balkanlar
Yugoslavya'nın dağılması sonrasında Balkanlar'da yaşanan savaşlar Türkiye'nin bölgeye yönelik politikasını etkiledi. Türkiye özellikle Bosna-Hersek'in bağımsızlığı ve Bosna'daki savaşın sona erdirilmesi sürecinde diplomatik girişimlerde bulundu.
Kafkasya ve Orta Asya
Türk Cumhuriyetlerinin bağımsız olması Türkiye'nin tarihî ve kültürel bağlarının bulunduğu bölgelere yönelik ilgisini artırdı.
Azerbaycan ile İlişkiler
Türkiye-Azerbaycan ilişkileri siyasi, ekonomik, kültürel ve enerji alanlarında gelişti. Enerji boru hatları ve ulaştırma projeleri iki ülke arasındaki ilişkilerin stratejik boyutunu güçlendirdi.
Avrupa Birliği
Türkiye'nin Avrupa ile ilişkilerinde Avrupa Birliği önemli bir yere sahiptir. Türkiye, 1999 Helsinki Zirvesi'nde Avrupa Birliği'ne aday ülke statüsünü elde etti.
1996 Gümrük Birliği
Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki ekonomik ilişkilerde önemli bir adım olan Gümrük Birliği 1 Ocak 1996'da yürürlüğe girdi.
1990 sonrası Türk dış politikası:
Balkanlar → Bosna-Hersek ve Kosova
Kafkasya → Azerbaycan ve enerji
Orta Asya → Türk Cumhuriyetleri
Avrupa → Avrupa Birliği
Ekonomi → Gümrük Birliği
Kosova Sorunu
Yugoslavya'nın parçalanma sürecinde Kosova'daki Arnavut nüfus ile Sırp yönetimi arasında yaşanan sorunlar 1990'lı yılların sonunda silahlı çatışmaya dönüştü.
NATO'nun 1999 yılında gerçekleştirdiği askerî operasyonun ardından Kosova uluslararası yönetim altına girdi.
Kosova 17 Şubat 2008'de bağımsızlığını ilan etti. Türkiye Kosova'nın bağımsızlığını tanıyan devletlerden biri oldu.
Kosova'nın bağımsızlık ilanı → 17 Şubat 2008. Bu tarih Yugoslavya'nın 1990'lı yıllardaki parçalanma sürecinden ayrı olarak bilinmelidir.
Türkiye'nin Orta Doğu Politikası
Türkiye'nin Orta Doğu politikası; bölgenin coğrafi konumu, enerji kaynakları, komşuluk ilişkileri, güvenlik sorunları ve tarihî bağlar nedeniyle önem taşımaktadır.
Körfez Savaşı ve Türkiye
Irak'ın Kuveyt'i işgal etmesiyle başlayan Körfez Savaşı, Türkiye'yi ekonomik ve siyasi açıdan etkiledi. Irak'la yapılan ticaretin azalması ve petrol boru hattının faaliyetlerinin etkilenmesi Türkiye açısından önemli ekonomik sonuçlar doğurdu.
Su Sorunu
Türkiye'nin Fırat ve Dicle nehirleri üzerindeki projeleri Suriye ve Irak ile ilişkilerde önemli bir konu olmuştur. Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP), bölgesel kalkınma açısından büyük önem taşımaktadır.
Filistin Sorunu
Türkiye, Filistin meselesinde iki devletli çözüm ve Filistin halkının haklarının korunması yönünde diplomatik tutum sergilemiştir.
Türkiye'nin Orta Doğu politikasında enerji + su + güvenlik + Filistin + Irak başlıkları birlikte değerlendirilmelidir.
Kültürel ve Sosyal Değişimler
Küreselleşme yalnızca devletler arasındaki ekonomik ve siyasi ilişkileri değil, toplumların günlük yaşamlarını ve kültürel alışkanlıklarını da değiştirdi.
Kitle İletişim Araçları
- Televizyonun yaygınlaşması
- Uydu yayınlarının gelişmesi
- İnternetin yaygınlaşması
- Sosyal medyanın ortaya çıkması
- Akıllı telefonların günlük yaşamın parçası hâline gelmesi
Kültürel Küreselleşme
Film, müzik, televizyon dizileri, moda, spor ve sosyal medya aracılığıyla kültürel ürünler dünya çapında daha hızlı yayılmaya başladı.
Bu durum toplumlar arasında kültürel etkileşimi artırırken bazı yerel kültürlerin küresel kültür karşısında zayıflaması tartışmalarını da beraberinde getirdi.
Küreselleşme ile birlikte zaman ve mekân algısı değişmiş, iletişim hızlanmış ve kültürler arası etkileşim artmıştır.
5. Ünite Kronolojisi
🎯 Sınav Öncesi Son Tekrar
Glasnost → Açıklık
Perestroyka → Yeniden yapılanma
1991 → SSCB'nin dağılması
Azerbaycan + Kazakistan + Kırgızistan + Özbekistan + Türkmenistan
Bakü-Tiflis-Ceyhan → Petrol
Şah Deniz → Doğal gaz
TANAP → Azerbaycan doğal gazının Türkiye üzerinden
Avrupa'ya taşınması
Yugoslavya'nın dağılması → Bosna Savaşı → Srebrenitsa → Dayton
Irak'ın Kuveyt'i işgali → Körfez Savaşı
Filistin Sorunu → Bölgesel ve uluslararası sorun
2003 → Irak Savaşı
ARPANET → İnternetin temelleri
World Wide Web → İnternetin yaygınlaşması
İnternet + sosyal medya → Küreselleşmenin hızlanması
1957 → Roma Antlaşması
1992 → Maastricht Antlaşması
1993 → Avrupa Birliği
1999 → Euro hesap birimi
2002 → Euro banknot ve madeni paraları
Çalışma Notunu PDF Olarak Kaydet
Tüm konu başlıklarını açtıktan sonra çalışma notunu A4 formatında PDF olarak kaydedebilir veya yazdırabilirsiniz.
12. Sınıf Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi 5. Ünite
Küreselleşen Dünya çalışma notu; 12. sınıf Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi dersi kapsamında sınavlara hazırlanan öğrencilerin konuyu bütüncül biçimde tekrar edebilmesi amacıyla hazırlanmıştır.
Notlarda SSCB'nin dağılması, Türk Cumhuriyetleri, Kafkasya, Avrupa'daki siyasi gelişmeler, Yugoslavya'nın dağılması, Avrupa Birliği, Orta Doğu, Körfez Savaşları, 11 Eylül saldırıları, küreselleşme, bilim ve teknoloji ile Türkiye'nin 1990 sonrası dış politikası bir arada ele alınmaktadır.
🚀 Daha Fazlası Seni Bekliyor!
12. sınıf tarih konularını düzenli tekrar et, önemli tarihleri kronoloji hâlinde öğren ve sınavlarda karşılaşabileceğin kavramları birlikte değerlendir. tarihdefterim.net ile tarih çalışmak daha düzenli.
Sizin Görüşünüz Bizim İçin Değerli!