.png)
🎯GÜNÜN SORUSU:
Osmanlı saray müziğini modernleştirmek amacıyla hangi teşkilat kurulmuştur?
✅CEVAP : Mızıka-i Hümayun
II. Mahmut Dönemi (1808–1839) – Islahatlar ve Önemli Gelişmeler
II. Mahmut, Osmanlı Devleti’nde merkeziyetçi ve modernleşmeci dönüşümün en radikal adımlarının atıldığı padişahtır. Onun dönemi, klasik kurumların tasfiyesi ve Batı tarzı devlet yapısına geçiş süreci olarak değerlendirilir.
1. Yönetim ve İdari Alandaki Düzenlemeler
Bu dönemde Divan-ı Hümayun kaldırılmış, yerine modern kabine sistemi örneği olan Nazırlıklar (Bakanlıklar) ve Heyet-i Vükela (Bakanlar Kurulu) kurulmuştur.
Sadrazamlık unvanı Başvekilliğe dönüştürülmüş; Reisülküttaplık Hariciye Nezareti’ne, Defterdarlık ise Maliye Nezareti’ne çevrilmiştir.
Başvekilliğe getirilen ilk devlet adamı Rauf Paşa olmuştur.
Adalet işlerinden sorumlu, danışma ve yüksek yargı işlevi gören Meclis-i Vâlâ kurulmuştur.
Danıştay işlevi gören Dar-üş Şura da bu dönemin kurumları arasındadır.
Müsadere Usulü (ölen devlet adamlarının mallarına el konulması) haksız bir uygulama olarak görülmüş ve kaldırılmıştır.
Tımar Sistemi kaldırılmış, devlet memurları maaşa bağlanmıştır.
İltizam Sistemi de bu dönemde kaldırılmıştır.
İlk kez nüfus sayımı (1831) yapılmış, pasaport uygulaması başlatılmış ve Osmanlı Devleti’nin ilk Posta Teşkilatı kurulmuştur.
Karantina Teşkilatı ilk kez bu dönemde hayata geçirilmiştir.
2. Askerî Alandaki Gelişmeler
Yeniçeri Ocağı, 1826’da Vaka-i Hayriye ile kaldırılmıştır.
Yerine Asakir-i Mansure-i Muhammediye ordusu kurulmuştur.
Daha önce II. Mahmut tarafından kurulan Sekban-ı Cedid ve Eşkinci Ocağı, Yeniçerilerin baskısıyla kaldırılmıştır.
1827’de Osmanlı donanması, Avrupalı devletler tarafından Navarin Baskını’nda yakılmıştır.
3. Eğitim ve Kültür Alanındaki Yenilikler
Osmanlı Devleti’nde ilköğretim zorunlu hale getirilmiştir.
Batı tarzı ortaokullar olan Rüştiyeler açılmıştır.
Açılan önemli eğitim kurumları şunlardır:
- Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane
- Mekteb-i Harbiye
- Mekteb-i Bahriye
- Mekteb-i Maarif-i Adliye
- Mekteb-i Ulumu Edebiye
- Askeri Baytar Okulu
Ayrıca Osmanlı saray müziğini modernleştirmek amacıyla Mızıka-i Hümayun kurulmuştur.
Osmanlı tarihindeki ilk resmi Türkçe gazete olan Takvim-i Vekayi, 1831 yılında yayımlanmıştır.
İlk kez resmî olarak Avrupa’ya öğrenci gönderilmesi de bu dönemde gerçekleşmiştir.
4. Siyasi Olaylar ve İsyanlar
1821’de Mora’da Rumlar isyan etmiş, bu isyan İngiltere ve Fransa’nın müdahalesiyle büyümüştür.
1829 Edirne Antlaşması ile Rumlar bağımsızlık kazanmış, Sırplar özerk olmuştur.
1830’da Osmanlı toprağı Cezayir, Fransa tarafından işgal edilmiştir.
1831’de Mısır Valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa, Osmanlı Devleti’ne karşı isyan etmiştir.
Osmanlı’nın bu isyanı bastıramaması üzerine Rusya, İngiltere ve Fransa meseleye müdahil olmuştur.
1833 Kütahya Antlaşması ile Mısır, Girit, Şam ve Adana valilikleri Mehmet Ali Paşa’ya verilmiştir.
Aynı yıl imzalanan Hünkar İskelesi Antlaşması ile Rusya boğazlarda ayrıcalıklar elde etmiştir.
1839’daki Nizip Muharebesi, Osmanlı’nın askerî açıdan zayıflığını açık biçimde göstermiştir.
5. Antlaşmalar ve Diplomasi
- 1808 – Sened-i İttifak: II. Mahmut ile ayanlar arasında imzalandı.
- 1812 – Bükreş Antlaşması: Osmanlı Devleti ile Rusya arasında yapıldı. (Sırplar ayrıcalık kazandı.)
- 1829 – Edirne Antlaşması: Rumlar bağımsız oldu, Sırplar özerklik kazandı.
- 1833 – Kütahya Antlaşması: Mısır isyanı sona erdi.
- 1833 – Hünkar İskelesi Antlaşması: Rusya boğazlarda ayrıcalık elde etti.
- 1838 – Balta Limanı Antlaşması: Osmanlı, İngiltere karşısında ekonomik bağımsızlığını büyük ölçüde kaybetti.
II. Mahmut dönemi, Osmanlı’da merkezi otoritenin güçlendiği, geleneksel kurumların tasfiye edildiği ve Batı tarzı devlet yapısına geçişin hızlandığı bir dönemdir.
Sizin Görüşünüz Bizim İçin Değerli!